چگونه برای یک کسب‌وکار جدید وب‌سایت بسازیم (پیش از افتتاح)
پیش از افتتاح می‌توانی سه چیز منتشر کنی — چه کسی هستی، کجا هستی و کِی باز می‌کنی — به‌علاوه یک WhatsApp برای خبردادن روز شروع کار. قیمت‌ها، کاتالوگ کامل و عکس‌های مغازه در حال ساخت‌وساز را برای بعد بگذار.
فرناندا سوم اوت مغازه را اجاره کرد. دیوارها را رنگ زد، تابلویی سفارش داد و شنبه آن را نصب کرد: Papelería Fernanda، حروف آبی روی زمینه‌ی سفید، در یکی از خیابان‌های تپیک. دوشنبه ۲۴ام افتتاح می‌کند.
از وقتی تابلو را نصب کرده، هر روز دو سه نفر از لای کرکره‌ی نیمه‌بالا سرشان را داخل می‌کنند.
—باز کردید؟ —لیست لوازم‌التحریر مدرسه دارید؟ —کپی هم می‌گیرید؟
او از داخل جواب می‌دهد، در حالی که دست‌هایش پر از چسب نواری قهوه‌ای است.
آن افراد خودشان او را پیدا کرده‌اند. مشکل باقی ماجراست: کسانی که شش خیابان آن‌طرف‌تر زندگی می‌کنند، از آن کوچه رد نمی‌شوند و راهی ندارند بفهمند دوشنبه قرار است آنجا یک لوازم‌التحریرفروشی باز شود. وب‌سایت برای یک کسب‌وکار تازه، به زبان ساده، همان صفحه‌ای است که پیش از آن‌که کرکره را بالا بزنی، این سؤال‌ها را به جای تو جواب می‌دهد —چه می‌فروشی، کجا و کِی— برای کسانی که هیچ‌وقت از جلوی مغازه‌ات رد نمی‌شوند. اگر به این فکر می‌کنی که چطور چنین صفحه‌ای بسازی، احتمالاً حس می‌کنی هنوز چیزی برای انتشار نداری. بیشتر از آنچه فکر می‌کنی داری، و وقت کمتری از آنچه فکر می‌کنی.
کسب‌وکارت پیش از آن‌که کرکره را بالا بزنی، از قبل وجود دارد
بین روزی که مغازه را اجاره می‌کنی و روزی که درهایش را باز می‌کنی، دو هفته یا سه ماه می‌گذرد، و تقریباً همه‌مان همین دوره را یک‌جور می‌گذرانیم: کارهای نیمه‌تمام داخل مغازه را حل می‌کنیم و فکر می‌کنیم «قضیه‌ی اینترنت را بعداً، وقتی همه‌چیز آماده شد، می‌سپاریم».
واقعیت برعکس است. دقیقاً همین هفته‌هاست که مردم از خودشان می‌پرسند آنجا قرار است چه چیزی باز شود — مغازه‌ای در حال ساخت‌وساز با تابلوی تازه، بیشتر از کسب‌وکاری که سه سال است باز است توجه جلب می‌کند. این کنجکاوی را از قبل داری، آن هم رایگان. فقط باید بتوانی بدون آن‌که کسی سرش را از لای کرکره داخل کند، جوابش را بدهی.
چطور وب‌سایت کسب‌وکاری را بسازم که هنوز باز نشده؟
با انتشار سه چیزی که از قبل می‌دانی، حتی اگر هنوز عکس، قیمت یا موجودی آماده نداشته باشی: چه کسی هستی، کجا هستی و کِی باز می‌کنی. همین، برای امروز، یک صفحه‌ی کامل است.
عکسی از مغازه نداری، سفارش هنوز نرسیده، قیمت‌ها را هم هنوز نهایی نکرده‌ای. درست است. اما همین سه چیز را از قبل می‌دانی:
- چه کسی هستی. نه فهرست همه‌ی چیزهایی که می‌خواهی بفروشی: همان جمله‌ای که مردم با آن تو را صدا می‌زنند. «لوازم‌التحریر و کپی». «سالن آرایش سگ». «تعمیرگاه دوچرخه».
- کجا هستی. آدرس، همراه با همان نشانه‌ای که واقعاً استفاده می‌شود — خیابان Insurgentes پلاک ۲۱۴، تقریباً نبش Zapata، کنار داروخانه — و یک نقشه.
- کِی باز می‌کنی. تاریخ، با حروف بزرگ. این تنها اطلاعاتی است که هیچ‌کس نمی‌تواند حدس بزند و تنها چیزی است که باعث می‌شود تو را به‌خاطر بسپارند.
این می‌شود صفحه‌ی فرناندا: Papelería Fernanda. لوازم‌التحریر، وسایل مدرسه و کپی. خیابان Insurgentes پلاک ۲۱۴، تقریباً نبش Zapata، تپیک. دوشنبه ۲۴ اوت ساعت ۸ صبح باز می‌کنیم.
این‌طور که نوشته شد کم به نظر می‌رسد، اما از آنچه نیمی از مغازه‌های همان کوچه که سال‌هاست بازند دارند، بیشتر است. وقتی واقعاً باز کردی، به چیزهای بیشتری نیاز خواهی داشت —ساعت کار، قیمت‌ها، جزئیات آنچه می‌فروشی— اما آن مال ماه بعد است.
چه تاریخی برای افتتاح در وب‌سایتم بگذارم؟
تاریخ دقیق، با حروف بزرگ، با چند روز حاشیه‌ی اطمینان — هرگز «به‌زودی». این همان اطلاعاتی است که بیشتر از همه نادیده گرفته می‌شود و اگر به آن عمل نکنی، سریع‌تر از هر چیز دیگری آبرویت را می‌برد.
دو اشتباه، هر دو رایج.
اول: نوشتن «به‌زودی». کسی که این را می‌خواند نمی‌داند هفته‌ی بعد باز می‌کنی یا سال بعد، پس هیچ کاری با آن نمی‌کند.
دومی بدتر است: تاریخی بگذاری و از آن بگذری. «در اوت باز می‌کنیم»، وقتی چهارم سپتامبر خوانده شود، به معنای «کارشان عقب افتاد» نیست. به این معناست که «این آدم‌ها کارها را نیمه‌تمام می‌گذارند» — و این، نخستین برداشت از کسب‌وکاری است که هنوز باز نشده.
دو قانون برای این دو اشتباه:
- دیرتر از آنچه فکر می‌کنی اعلام کن. اگر حس می‌کنی بیستم باز می‌کنی، بنویس بیست‌وچهارم. زودتر باز کردن هیچ هزینه‌ای ندارد؛ حتی مردم را خوشحال می‌کند. دیرتر باز کردن، دارد.
- همان روزی که صفحه را منتشر می‌کنی، برای روز افتتاح یادآور بگذار. آن روز، کار صفحه‌ات عوض می‌شود: دیگر یک افتتاح را اعلام نمی‌کند، بلکه ساعت کاری را می‌گوید. فقط دو دقیقه وقت می‌برد، اما هفته‌ها فراموش می‌شود.
این همان قانون همیشگی است —هیچ اطلاعاتی را منتشر نکن که نتوانی روزی که تغییر می‌کند، تغییرش بدهی— با یک امتیاز: این یکی فقط یک‌بار منقضی می‌شود و از پیش می‌دانی دقیقاً چه روزی.
چه چیزهایی را هنوز در صفحه‌ی کسب‌وکارم منتشر نکنم؟
پنج چیز را بهتر است برای بعد از افتتاح بگذاری: قیمت‌هایی که هنوز نهایی نکرده‌ای، کاتالوگ کامل، عکس‌های مغازه در حال ساخت‌وساز، شماره‌تلفنی که جوابش را نمی‌دهی و وعده‌های افتتاحیه‌ای که مطمئن نیستی بتوانی به آن‌ها عمل کنی.
- قیمت‌هایی که هنوز نهایی‌شان نکرده‌ای. وقتی هزینه‌ی واقعی دستت بیاید، قیمت‌ها را بالا می‌بری، و مشتری‌ای که با قیمت قدیمی‌ات جلو بیاید، حق خواهد داشت. قیمت را وقتی منتشر کن که خودت خریده باشی.
- کاتالوگ کامل. اگر بیست قلم جنس اعلام کنی و فقط دوازده‌تا برسد، از روز اول بدهکار شروع می‌کنی.
- عکس‌های مغازه در حال ساخت‌وساز. گرد و خاک، نردبان و کارتن‌های روی هم: این هیجان مال توست، نه مشتری‌ات. اگر می‌خواهی عکسی بگذاری، همان عکس تابلوی نصب‌شده باشد.
- شماره‌تلفنی که جوابش را نمی‌دهی. اگر خط مغازه هنوز وجود ندارد، شماره‌ی موبایل خودت را بگذار. شماره‌ای که فقط زنگ می‌خورد و کسی جواب نمی‌دهد، ضررش از نگذاشتن هیچ شماره‌ای بیشتر است.
- «افتتاحیه‌ی بزرگ با هدیه» اگر مطمئن نیستی می‌توانی به آن عمل کنی. این یکی را مردم دقیقاً یادشان می‌ماند.
آیا ارزش دارد پیش از افتتاح، شماره‌ی تماس جمع کنم؟
بله، فقط یک چیز: فیلدی برای این‌که مردم شماره‌ی WhatsApp خودشان را بگذارند تا دقیقاً روز افتتاح به آن‌ها خبر بدهی. نه اسم، نه ایمیل، نه «از کجا با ما آشنا شدید؟».
کم به نظر می‌رسد. دوشنبه‌ی بیست‌وچهارم را با و بدون این کار مقایسه کن.
بدون آن، ساعت ۸ کرکره را بالا می‌زنی و منتظر می‌مانی ببینی کی از آنجا رد می‌شود.
با آن، یکشنبه شب چهل پیام می‌فرستی —«فردا ساعت ۸ باز می‌کنیم، آدرس همین است»— به چهل نفری که از قبل دستشان را بلند کرده‌اند، از جمله همان مادرهایی که درباره‌ی لیست لوازم‌التحریر پرسیده بودند.
این یک کمپین نیست. چهل همسایه است. و اولین روزی که خلوت نیست، همان تفاوت بین شروع‌کردن با پول در صندوق و شروع‌کردن با بدهی اجاره است.
همه‌چیز را، همراه با تاریخ، برای Proyecta تعریف کن
چیزی که فرناندا می‌نوشت:
به یک صفحه برای لوازم‌التحریرفروشی‌ام در تپیک نیاز دارم. هنوز باز نکرده‌ام: دوشنبه ۲۴ اوت ساعت ۸ صبح باز می‌کنم. در خیابان Insurgentes پلاک ۲۱۴، تقریباً نبش Zapata، کنار داروخانه هستم. لوازم‌التحریر، کپی، چاپ و صحافی فنری می‌فروشم. می‌خواهم بزرگ‌ترین چیز در صفحه، تاریخ افتتاح باشد، همراه با یک نقشه، یک دکمه‌ی WhatsApp و جایی که مردم شماره‌شان را بگذارند تا همان روز به آن‌ها خبر بدهم.
همین منتشر می‌شود، با لینک خودش. و این لینک جایی دارد که تقریباً هیچ‌کس از آن استفاده نمی‌کند: چاپ‌شده روی کرکره، که بهترین تابلوی تبلیغاتی‌ای است که در عمرت خواهی داشت —مردم واقعاً نگاهش می‌کنند— و امروز هیچ چیزی رویش نوشته نشده.
روز افتتاح، چه چیزی را در وب‌سایتم تغییر بدهم؟
سه کار، پانزده دقیقه، بدون این‌که چیزی را از نو بسازی: تاریخ را حذف می‌کنی و ساعت کارت را می‌گذاری، به کسانی که شماره‌شان را گذاشته‌اند پیام می‌دهی، و سؤال‌هایی را که وقتی کرکره نیمه‌باز بود از تو پرسیدند، در صفحه می‌گذاری.
- تاریخ را حذف کن و ساعت کاری‌ات را بگذار. یادآور برای همین بود.
- پیام‌ها را بفرست به کسانی که شماره‌شان را گذاشته‌اند.
- سؤال‌هایی را که از تو پرسیده‌اند، در صفحه بگذار. این یکی را هیچ‌کس حدسش را نمی‌زند: در روزهایی که کرکره نیمه‌باز بود، همان سؤال را ده بار از تو پرسیدند. یونیفرم دارید؟ کپی رنگی هم می‌گیرید؟ عمده هم می‌فروشید؟ این‌ها همان سؤال‌های پرتکرار تو هستند، که مشتری‌هایت پیش از افتتاح برایت نوشته‌اند.
آزمایش این هفته
اگر به‌زودی باز می‌کنی، کار امروز طراحی هیچ چیزی نیست.
روی یک برگه سه خط بنویس —چه می‌فروشی، چه روزی باز می‌کنی و شماره‌ی WhatsAppت— و آن را از بیرون، روی کرکره بچسبان.
در عرض دو روز دو چیز را خواهی فهمید. اگر برایت پیام نوشتند، همین حالا اسم اولین مشتری‌هایت را داری و می‌دانی چه چیزی باید در صفحه باشد. و اگر کسی پیام نداد، چیزی گران‌بها را به‌موقع یاد گرفتی: از آن پیاده‌رو کسانی که از تو خرید می‌کنند رد نمی‌شوند — بهتر است یازده روز پیش از افتتاح این را بفهمی تا سه ماه بعد.
وقتی آن سه خط را داشتی، برای Proyecta تعریفشان کن و صفحه‌ات را منتشر کن. کمتر از رنگ‌کردن دیوار وقت می‌برد ← proyecta.dev