چطور یک دوره آنلاین بسازید بدون اینکه ویدیوهایتان مجانی در واتساپ دست‌به‌دست شود؟
یک دوره آنلاین مجموعه‌ای از درس‌های مرتب است که دانشجویتان بعد از پرداخت باز می‌کند. برای اینکه خودبه‌خود رایگان پخش نشود، ویدیو را در سایت خودتان بارگذاری کنید؛ لینک یوتیوب را هر کسی که دستش برسد می‌تواند ببیند.
ایتزل در توکستلا گوتیه‌رس آرایشگر است. شنبه‌ها در استودیوی خودش یک کارگاه خودآرایی برگزار می‌کند، هشت جا، ۱٬۲۰۰ پزو، و تقریباً همیشه پر می‌شود. کسانی که جا گیرشان نمی‌آمد —خیلی‌ها از کومیتان و سان کریستوبال— همیشه یک سؤال را می‌پرسیدند: «دوره آنلاین نداری؟» پس کارگاه را ضبط کرد، آن را به‌صورت ویدیوی فهرست‌نشده در یوتیوب گذاشت و شروع کرد به فرستادن لینک از طریق واتساپ برای هرکسی که ۸۵۰ پزو برایش واریز می‌کرد.
در سه هفته یازده نفر پول دادند. بعد یوتیوب استودیو را باز کرد: ویدیو ۳۸۰ بازدید داشت. درست است، ممکن است یک دانشجو یک ویدیو را پنج بار ببیند. اما یازده دانشجو به ۳۸۰ نمی‌رسند.
اگر می‌خواهید چیزی را که بلدید بفروشید، اول باید همین رخنه را ببندید، قبل از سرفصل درس‌ها یا قیمت.
دوره آنلاین چیست؟
دوره آنلاین مجموعه‌ای از درس‌های مرتب است —ویدیو، متن و فایل— که دانشجویتان بعد از پرداخت از سایت شما باز می‌کند و با سرعت خودش پیش می‌رود. تفاوتش با فرستادن ویدیو از طریق واتساپ این است که سایت می‌داند چه کسی پول داده، هرکس در کدام درس است و کِی تمامش کرده.
چرا یک لینک یوتیوب از دوره شما محافظت نمی‌کند؟
چون لینک همان ویدیوست. ویدیوی فهرست‌نشده در جست‌وجوها ظاهر نمی‌شود، اما هرکسی که لینک را داشته باشد می‌تواند بدون حساب کاربری و بدون پرداخت آن را ببیند، و یک لینک را می‌شود با دو ضربه برای بقیه فرستاد.
و دقت کنید: حتی اگر همان لینک را داخل صفحه‌ای بگذارید که پول می‌گیرد، باز هم همین‌طور است. صفحه می‌تواند درس را ببندد، اما ویدیو را نه: هرکس آدرس یوتیوب را کپی کند، کامل آن را می‌بیند، چه پول داده باشد چه نه.
چیزی که واقعاً آن را می‌بندد این است که ویدیو را مستقیم در سایت خودتان بارگذاری کنید، نه اینکه لینک بچسبانید. این‌طوری ویدیو دیگر آدرس عمومی ندارد. هر بار که دانشجویتان دکمه پخش را می‌زند، سایت بررسی می‌کند که دسترسی دارد یا نه و یک لینک کوتاه‌عمر به او می‌دهد؛ اگر آن را برای کسی بفرستد، بعد از مدتی دیگر باز نمی‌شود. فایل‌های PDF ای که در هر درس بارگذاری می‌کنید هم همین‌طور کار می‌کنند.
محدودیتش این است: چیزی جلوی کسی را که می‌خواهد از صفحه‌اش فیلم بگیرد نمی‌گیرد. چیزی که دیگر مجانی نمی‌دهید همان حالت ساده است، همان لینکی که در گروه دخترخاله‌ها دست‌به‌دست می‌شد. در مورد ایتزل، تقریباً کل رخنه همین بود.
سرفصل درس‌ها را چطور می‌چینید؟
به‌صورت بخش‌بندی‌شده، و هر درس فقط یک موضوع. درسی که ۱۰ تا ۱۵ دقیقه باشد را می‌شود توی اتوبوس هم تمام کرد؛ درسی که یک ساعت باشد نصفه می‌ماند.
ایتزل کارگاه چهارساعته‌اش را به سه بخش تقسیم کرد —پوست، چشم، و لب و فیکس کردن— و نه درس: آماده کردن پوست، انتخاب رنگ کِرم‌پودر، کانسیلر، خط چشم… هر درس ویدیوی خودش، مدت‌زمان خودش و، اگر لازم باشد، یک فایل هم دارد؛ فایل او فهرست محصولات با قیمت داروخانه است.
در Proyecta، دو نکته:
- سرفصل از دل درس‌ها بیرون می‌آید. هر درس می‌گوید به کدام بخش تعلق دارد، و از همین فهرست ساخته می‌شود. نمی‌توانید فصلی را اعلام کنید که هنوز هیچ‌چیزی داخلش نیست.
- سرفصل برای همه قابل مشاهده است، با عنوان‌ها و مدت‌زمان‌ها؛ چیزی که بسته می‌شود محتواست. همین فهرست است که کسی را متقاعد می‌کند بخرد.
اگر محتوای اضافه دارید —ایتزل یک درس آرایش برای عکاسی هم دارد— آن را اختیاری علامت بزنید. در سرفصل نشان داده می‌شود، اما برای تمام‌کردن دوره حساب نمی‌شود.
کدام درس را رایگان می‌دهید؟
یکی، و آن‌که یک مسئله را کامل حل کند. درسی که پیش‌نمایش رایگان علامت خورده را هرکسی بدون پرداخت می‌بیند، و همین درس است که تعیین می‌کند کسی بخرد یا نه.
درس خوش‌آمدگویی را رایگان نگذارید، چون چیزی یاد نمی‌دهد. ایتزل «چطور رنگ کِرم‌پودر خودت را انتخاب کنی» را رایگان می‌گذارد: ده دقیقه، مشکلی که همه دارند و نتیجه‌ای که همان روز توی آینه معلوم می‌شود. و چون این درس به‌هرحال رایگان است، همین‌جا می‌توانید همان لینک یوتیوبی را که قبلاً داشتید استفاده کنید.
همه یک‌جا یا یک بخش در هفته؟
بستگی دارد به اینکه می‌خواهید تمامش کنند یا فقط ذخیره‌اش کنند. هر درس می‌تواند تعداد مشخصی روز بعد از اینکه همان دانشجو پول داد باز شود، پس هرکس از نقطه شروع خودش با همان سرعت پیش می‌رود.
روزها روی هم جمع نمی‌شوند: برای یک بخش در هفته، بخش اول ۰ روز می‌خورد، دومی ۷ و سومی ۱۴. اگر ترجیح می‌دهید یک گروه با هم شروع کند، یک تاریخ ثابت می‌گذارید و هیچ‌کس زودتر از آن بازش نمی‌کند. و اگر بین دو دوره ثبت‌نام باز را خاموش کنید، کسانی که قبلاً پول داده‌اند همچنان می‌توانند وارد شوند.
از کجا می‌فهمید واقعاً دارند دوره را می‌گذرانند؟
چون سایت پیشرفت هر دانشجو را ثبت می‌کند، و در پنل شما، داخل هر دوره، می‌بینید هرکس کدام درس‌ها را تمام کرده: آن‌که تا درس ۷ رفته و آن‌که یک ماه پیش پول داد و هنوز در درس ۲ مانده. به این یکی ارزش دارد پیام بدهید.
دانشجویتان با ایمیلش وارد می‌شود تا سایت به یاد داشته باشد کجا مانده: می‌بیند چند درس رفته و ویدیو از همان جایی که مکث کرده ادامه پیدا می‌کند.
اگر می‌خواهید ثابت کند که یاد گرفته، هر درس می‌تواند یک آزمون کوتاه با حداقل نمره قبولی داشته باشد، مثلاً ۷۰. جواب‌های درست هرگز به گوشی او نمی‌رسد، پس نمی‌تواند آن‌ها را از سایت بیرون بکشد، و درس تا وقتی قبول نشود، تمام‌شده حساب نمی‌شود.
دانشجویتان در پایان چه چیزی می‌گیرد؟
یک گواهی‌نامه با شماره پرونده، که به‌محض تمام‌کردن آخرین درس اجباری برایش ایمیل می‌شود. با همین شماره، هرکسی می‌تواند یک صفحه عمومی را باز کند و تأیید کند گواهی‌نامه واقعی است: فقط نام دوره، تاریخ و اسم او را نشان می‌دهد.
برای دانشجوهای ایتزل این مهم‌تر از یک مدرک قشنگ است. خیلی‌هایشان می‌خواهند برای آرایش‌کردن پول بگیرند، و یک مشتری می‌تواند شماره پرونده را بررسی کند؛ یک PDF ساخته‌شده در Canva را هرکسی می‌تواند ویرایش کند.
سایت چه کاری را برای شما انجام نمی‌دهد؟
- کلاس‌هایتان را ضبط یا ادیت نمی‌کند. گوشی روی سه‌پایه کنار پنجره کافی است؛ چیزی که کافی نیست یک ویدیوی دوساعته بدون هیچ برشی است.
- آزمون‌ها موقع ساختن دوره نوشته می‌شوند. سؤال‌ها و جواب‌هایشان در همان توضیحی می‌آید که به Proyecta می‌دهید؛ پنل شما هنوز یک ویرایشگر راحت برای تغییرشان ندارد، پس هر تغییری را باز هم باید درخواست کنید.
چطور از Proyecta بخواهید
ایتزل این‌طور توضیحش داد:
«یک دوره آنلاین خودآرایی برای استودیوی من در توکستلا. سه بخش: پوست، چشم، و لب و فیکس کردن. نه درس ۱۰ تا ۱۵ دقیقه‌ای با ویدیو و فهرست محصولات به‌صورت PDF. درس چطور رنگ کِرم‌پودرت را انتخاب کنی، به‌عنوان نمونه رایگان. یک درس اضافه اختیاری آرایش برای عکاسی. یک آزمون کوتاه در پایان هر بخش، گواهی‌نامه پس از اتمام، ۸۵۰ پزو پرداخت یک‌باره.»
صفحه دوره با سرفصل قابل مشاهده و دکمه خرید ساخته می‌شود. در پنل خودتان هر ویدیو را در درس مربوطه بارگذاری می‌کنید، و درس‌هایی که هنوز ویدیو ندارند با علامت «بدون محتوا» نشان داده می‌شوند.
قبل از آن، همان کاری را بکنید که ایتزل کرد: یوتیوب استودیو را باز کنید، ویدیویی را که داشتید می‌فرستادید پیدا کنید و بازدیدهایش را با پرداخت‌هایی که دریافت کردید مقایسه کنید. اگر عددها به هم نزدیک بودند، در مسیر درستید. اگر نه، دیگر می‌دانید تفاوت کجا رفته، و هروقت خواستید ببندیدش، آن را در Proyecta توضیح دهید و منتشرش کنید.